سرمایهگذاری فاکتوری Factor investing
سرمایهگذاری فاکتوری Factor investing رویکردی است که در آن سهام بر اساس ویژگیهای قابل اندازهگیری معینی، موسوم به «فاکتور»، انتخاب و وزندهی میشوند؛ ویژگیهایی که در طول زمان با بازده بالاتر یا ریسک متفاوت همراه بودهاند. این رویکرد در واقع پلی میان سرمایهگذاری کاملاً غیرفعال (پیروی از شاخص کل بازار) و سرمایهگذاری کاملاً فعال (انتخاب دستی سهام توسط تحلیلگر) است.
پرکاربردترین فاکتورهای شناختهشده عبارتند از:
- ارزش Value: تمایل به سهامی که نسبت به سود، دارایی یا جریان نقدی خود ارزان قیمتگذاری شدهاند.
- اندازه Size: تمایل تاریخی شرکتهای کوچکتر به بازدهی بالاتر نسبت به شرکتهای بزرگ.
- مومنتوم Momentum: تمایل سهامی که اخیراً عملکرد خوبی داشتهاند به ادامه این روند در کوتاهمدت.
- کیفیت Quality: تمرکز بر شرکتهایی با سودآوری پایدار، بدهی کم و بازده بالای حقوق صاحبان سهام.
- نوسان کم Low volatility: تمایل سهام کمنوسان به ارائه بازده تعدیلشده با ریسک بهتر از آنچه انتظار میرود.
این فاکتورها ابتدا در تحقیقات آکادمیک، از جمله مدل سهفاکتوری فاما و فرنچ Fama-French three-factor model، شناسایی شدند که فراتر از مدل قیمتگذاری داراییهای سرمایهای (CAPM) و صرفاً ریسک بازار، فاکتورهای ارزش و اندازه را نیز در توضیح بازده سهام دخیل میدانست.
هیچ فاکتوری همیشه برنده نیست. هر فاکتور دورههای طولانی عملکرد ضعیفتر از بازار را نیز تجربه میکند؛ به همین دلیل بسیاری از سرمایهگذاران فاکتوری، به جای تمرکز بر یک فاکتور، ترکیبی از چند فاکتور را در سبد خود به کار میبرند تا از تنوعبخشی بین فاکتورها بهره ببرند.
امروزه بسیاری از صندوقهای قابل معامله در بورس (ETF) با عنوان «اسمارت بتا» Smart beta طراحی شدهاند تا بهطور سیستماتیک و کمهزینه در معرض یک یا چند فاکتور مشخص قرار بگیرند، بدون آنکه سرمایهگذار نیاز به انتخاب دستی تکتک سهام داشته باشد.