انشعاب شرکت Spin-off
انشعاب شرکت Spin-off فرآیندی است که در آن یک شرکت مادر، یکی از بخشها یا زیرمجموعههای کسبوکار خود را به یک شرکت مستقل و جداگانه تبدیل میکند و سهام این شرکت تازهتأسیس را بهطور مستقیم و بدون دریافت پول، میان سهامداران فعلی خود توزیع میکند. پس از انشعاب، سهامداران بهطور همزمان مالک سهام شرکت مادر و شرکت تازهجداشده خواهند بود و سهام هر دو شرکت بهطور مستقل در بورس معامله میشود.
انشعاب با فروش یک بخش از کسبوکار Divestiture تفاوت دارد؛ در فروش، شرکت مادر در ازای واگذاری آن بخش، پول یا دارایی دریافت میکند، اما در انشعاب هیچ وجهی رد و بدل نمیشود و صرفاً مالکیت میان سهامداران فعلی بازتوزیع میشود.
- تمرکز بر کسبوکار اصلی: زمانی که یک بخش از مجموعه، ماهیت، نرخ رشد یا نیازهای سرمایهای متفاوتی از باقی شرکت دارد، جدا کردن آن به مدیریت هر دو بخش کمک میکند.
- شفافیت ارزشگذاری: بازار گاهی ارزش واقعی یک زیرمجموعهٔ کوچک را در دل یک شرکت بزرگ و متنوع، بهدرستی تشخیص نمیدهد؛ استقلال آن میتواند این ارزش پنهان را آشکار کند.
- همراستایی انگیزههای مدیریتی: مدیران شرکت تازهمستقلشده معمولاً با پاداشها و اختیارات سهامی مرتبط با عملکرد همان کسبوکار انگیزه میگیرند، نه عملکرد کل مجموعهٔ مادر.
بسیاری از شرکتهای تازهانشعابیافته در ماههای نخست پس از جدایی، تحت فشار فروش قرار میگیرند؛ چرا که سهامدارانی که مالک سهام آنها شدهاند (مثلاً صندوقهای شاخصی که فقط شرکتهای بزرگ را دنبال میکنند) لزوماً تمایلی به نگهداری شرکتی کوچکتر و ناشناختهتر ندارند و آن را میفروشند؛ این فروش غیرمرتبط با بنیاد شرکت، گاه فرصت خرید مناسبی برای سرمایهگذاران دیگر ایجاد میکند.
تحقیقات متعددی از جمله بررسیهای جوئل گرینبلات Joel Greenblatt نشان دادهاند که بهطور میانگین، شرکتهای حاصل از انشعاب در چند سال نخست پس از جدایی، عملکرد بهتری نسبت به شاخص کلی بازار داشتهاند؛ هرچند این موضوع تضمینی برای هر مورد خاص نیست و بررسی دقیق هر انشعاب همچنان ضروری است.