تلاطم Volatility
در ریاضیات مالی، تلاطم (یا نوسانات) ضمنی IV/Implied Volatility در واقع انتظار بازار از تلاطم در آیندهاست که به آن تلاطم تخمینی estimated volatility نیز میگویند. تلاطم ضمنی تقریب ارزش آتی یک اختیار معامله با در نظر گرفتن ارزش فعلی آن است.
تلاطم ضمنی برای هر ابزار مالی وجود دارد ولی اغلب در قیمتگذاری اختیار معامله استفاده میشود. بهطورکلی، نوسانات ضمنی زمانی افزایش مییابد که بازار نزولی باشد یعنی زمانی که سرمایهگذاران بر این باورند که قیمت دارایی در طول زمان کاهش خواهد یافت و زمانی که بازار در حال افزایش است، تلاطم ضمنی کاهش مییابد یعنی زمانی که سرمایهگذاران بر این باورند که قیمت در طول زمان افزایش خواهد یافت. این رفتار بر اساس این واقعیت است که بازارهای نزولی دارای ریسک بیشتر از بازارهای صعودی هستند. یعنی تلاطم با ریسک رابطه مستقیم دارد.
توجه داشته باشید که نوسانات ضمنی مبتنی بر احتمال است و تنها برآوردی از قیمتهای آتی است تا نشان دادن قطعی آنها. گرچه سرمایهگذاران در هنگام تصمیمگیری در مورد سرمایهگذاری به آن توجه میکنند و این وابستگی ناگزیر برخی از تأثیرات خود را بر قیمتها دارد، هیچ تضمینی وجود ندارد که قیمت اختیار از الگوی پیشبینیشده پیروی کند.
یکی دیگر از نکات مهم در توجه به این نکتهاست که تلاطم ضمنی مسیر پیشنهادی تغییر قیمت را پیشبینی نمیکند. بهعنوانمثال، تلاطم بالا به معنی نوسان قیمت بزرگ است، اما قیمت میتواند بسیار زیاد، بسیارکم یا هر دو باشد. تلاطم پایین به این معنی است که قیمت بهاحتمالزیاد تغییرات گسترده و غیرقابلپیشبینی را ایجاد نخواهد کرد.
تلاطم ضمنی مانند تلاطم تاریخی historical volatility نیست. تلاطم تاریخی تغییرات گذشته بازار و نتایج واقعی آنها را اندازهگیری میکند
شاخص VIX که مخففی از عبارت Volatility Index است یک شاخص زمان واقعی است که به پیشبینی نوسانات بازار میپردازد. در میان سرمایهگذاران بازار سهام در آمریکا این شاخص به عنوان یک شاخص مهم به کار میرود. این سهام در واقع نشاندهنده انتظارات معاملهگران از شاخص S&P 500 در آیندهای نه چندان دور است که مبتنی بر معاملات انجام شده روی اختیار خرید و فروش شاخص S&P 500 برای بازه زمانی ۳۰ روز آتی در بورس اختیارات شیکاگو CBOE بنا نهاده شدهاست.
قیمت حاضر آپشن عموماً از تلاطمهای تاریخی و گذشته بهدست میآید. حال اگر قیمت حاضر آپشنها را در بازار بدانیم میتوانیم انتظار آینده بازار از تلاطم را محاسبه کنیم. البته هیچ تضمینی وجود ندارد که این مقدار با تلاطم واقعی یکسان باشد و در عمل نیز هیچگاه این دو عدد دقیقاً یکسان نمیشود اما ایده خوبی از دیدگاه بازار به ما میدهد.
از این شاخص به عنوان معیاری برای سنجش میزان ریسک موجود در بازار و همچنین هیجانات سهامداران استفاده میشود. شاخص VIX با عنوان شاخص ترس نیز خوانده میشود.
این شاخص توسط بسیاری از سهامداران، تحلیلگران و مدیران سبدهای سرمایهگذاری در قالب ابزاری برای ارزیابی میزان ریسک بازار، ترسها و احساسات کلی حاکم بر بازار به کار برده میشود. این شاخص را به صورت درصدی و روزانه محاسبه میکنند.