اوراق قرضه Bonds
وقتی شرکت‌ها یا سازمان‌های دولتی به جمع‌آوری سرمایه برای انجام پروژه‌های خود نیاز دارند، یک انتخاب برای آن‌ها انتشار اوراق قرضه به سرمایه‌گذاران بالقوه است. وام‌گیرنده (ناشر) اوراق قرضه‌ای را منتشر می‌کند که در جزئیات آن شرایط وام، میزان و نحوه پرداخت سود، و زمان بازپرداخت اصل سرمایه به وام‌دهنده (تاریخ سررسید) درج می‌شود.
شیوه پرداخت سود در اکثر موارد ثابت است. همچنین، امکان دارد سود به صورت ماهانه، سالانه یا به‌طور کلی در تاریخ سررسید ورقه پرداخت شود. نرخ بهره‌ای که پرداخت می‌شود نرخ کوپن نیز خوانده می‌شود. قیمت هر ورقه معمولاً عددی ثابت چون ۱۰۰۰ دلار است و متناسب با نیاز و اعتبار وام‌گیرنده، تعداد مشخصی از اوراق در بازار عرضه می‌شوند.
اوراق قرضه معمولاً دارای مشخصات زیر هستند:
ارزش اسمی: مبلغ پولی است که اوراق قرضه در زمان سررسید ارزش دارد. در واقع مبلغ پولی است که بر روی اوراق قرضه چاپ می‌شود. همچنین مبلغ مرجعی است که صادرکنندهٔ اوراق قرضه در هنگام محاسبهٔ سود از آن استفاده می‌کند.
به عنوان مثال، یک سرمایه‌گذار ورقهٔ قرضه‌ای را به مبلغ ۱٬۱۰۰٬۰۰۰ دلار خریداری می‌کند و شخص دیگری همان اوراق را با تخفیف به مبلغ ۹۰۰٬۰۰۰ دلار می‌خرد. وقتی که اوراق قرضه به زمان سررسید خود برسد، هر دو سرمایه‌گذار ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار از اوراق قرضه را دریافت خواهند کرد.
نرخ کوپن یا نرخ بهره: نرخ بهره‌ای است که برمبنای ارزش اسمی اوراق قرضه، پرداخت می‌شود. این نرخ معمولاً در طول عمر اوراق ثابت است و در صورت تغییر، اعلام خواهد شد.
به عنوان مثال اگر نرخ بهره یک برگه اوراق قرضه ۱۰٪ و ارزش اسمی آن ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار باشد مبلغ بهره پرداختی سالانه ۱۰۰٬۰۰۰ دلار خواهد شد.
تاریخ کوپن: تاریخ‌هایی هستند که صادرکننده اوراق قرضه مبلغ بهره را پرداخت می‌کند. این بازپرداخت در هر دوره‌ای می‌تواند صورت گیرد.
تاریخ سررسید: زمانی است که صادرکنندهٔ اوراق قرضه آن را به ارزش اسمی بازخرید می‌کند.
قیمت اوراق قرضه: قیمتی است که صادرکننده در ابتدا اوراق قرضه را به آن فروخته است.
در بیشتر موارد، دارنده اوراق می‌تواند آن را در بازار ثانویه خرید و فروش کند. علاوه‌براین، عرضه‌کننده اوراق نیز گاهی اقدام به خرید دوباره اوراق خود می‌کند، به‌ویژه اگر نرخ بهره کاهش یابد یا اینکه به کانال‌های مالی بیشتری دسترسی پیدا کند.
اکثر اوراق قرضه، داخلی یا خارجی، ویژگی‌های مشترکی دارند که شامل موارد زیرند:
- قیمت یا ارزش اسمی: میزان ارزش پولی هر ورقه در زمان سررسید آن است. این عدد همچنین، مقدارِ مرجعی است که ناشر اوراق قرضه هنگام محاسبه بهره و پرداخت آن، به عنوان سرمایه اولیه سرمایه‌گذار درنظر می‌گیرد. به‌عنوان مثال، اگر ارزش اسمی یک ورقه ۱۰۰۰ دلار باشد، مهم نیست شما در چه زمانی و با چه قیمتی آن را معامله کرده‌اید، در هنگام سررسید به دارنده آن ۱۰۰۰ دلار پرداخت می‌شود.
- نرخ کوپن: نرخ بهره‌ای است که ناشر اوراق به ارزش اسمی اوراق می‌پردازد و به صورت درصد بیان می‌شود. به عنوان مثال دارندگان اوراق قرضه با نرخ بهره ۱۰ درصد و ارزش اسمی ۱۰۰۰ دلار، سالانه ۱۰۰ دلار به ازای هر ورقه از ناشر دریافت می‌کنند.
- تاریخ‌های کوپن: تاریخ‌هایی هستند که دقیقاً در قرارداد اوراق درج می‌شوند و در آن سررسیدها، ناشر سود پرداخت می‌کند.
- تاریخ سررسید: روزی است که اوراق در آن باطل می‌شوند و ناشر به دارندگان اوراق معادل اسمی هر ورقه، پول پرداخت می‌کند.
- قیمت زمان انتشار: قیمتی است که برای هر ورقه، در زمان انتشار آن، تعیین می‌شود. این رقم در بورس به صورت مزایده‌ای تعیین می‌گردد.
«مبلغ اصلی» Principal مقداری است که استقراض‌کننده موظف است در موعد سررسید به قرض‌دهنده پرداخت کند. ممکن است این مبلغ را «ارزش بازخرید» Redemption Value، «ارزش سررسید» Maturity Value یا «ارزش اسمی» Nominal Value نیز بنامند. «نرخ کوپن» Coupon Rate یا «نرخ اسمی» Nominal Rate، نرخ بهره‌ای است که انتشاردهنده توافق می‌کند که به‌طور دوره‌ای آن را پرداخت کند. میزان پرداخت سالیانهٔ سود «کوپن» Coupon نامیده می‌شود.
بسته به تاریخچه مالی ناشر، اوراق قرضه با ریسک همراه‌اند. برای مثال، اگر دولت عرضه‌کنندهٔ اوراق باشد، ریسک نکول آن بسیار پایین و در حد صفر است، چون دولت همواره می‌تواند پول جدید چاپ کند. اما گاهی شرکت‌ها یا سازمان‌هایی، بیشتر به دلیل ورشکستگی، امکان بازپرداخت ارزش‌های اسمی اوراق را در زمان سررسید آن‌ها ندارند. بنابراین، ممکن است دارنده ورقه هرگز به اصل پول خود دست نیابد.
اوراق با بازدهی بالا، ریسک بالاتری نیز دارند. این اوراق معمولاً با نوسانات قیمتی زیادی در هنگام عرضه و در طول زمان اعتبار خود همراه‌اند. میزان سود بالا و امکان عدم پرداخت اصل سرمایه، ازجمله ویژگی‌های شاخص این گونه اوراق قرضه هستند.
اوراق قرضه اسنادی هستند که به موجب آن شرکت انتشاردهنده متعهد می‌شود مبالغ مشخصی (بهره سالانه) را در زمان‌هایی خاص به دارنده آن پرداخت کند و در زمان مشخص (سررسید) اصل مبلغ را بازپرداخت کند. دارنده اوراق به عنوان بستانکار حق دریافت اصل و بهره آن را دارد ولی هیچ مالکیتی در شرکت ندارد.
اوراق قرضه از اوراق بهادار است و طبق آن صادرکننده به خریدار بدهکار می‌شود. این سند دارای سررسید است و مبلغ آن در زمان سررسید به وسیلهٔ صادرکننده پرداخت می‌شود. این اوراق دارای کوپن بهره هستند و بهرهٔ آن‌ها در فواصل زمانی معیّنی توسط بانکی که نمایندگی صدور اوراق را دارد، پرداخت می‌شود. از نظر سررسید، اوراق قرضه به سه دستهٔ کوتاه‌مدّت، میان‌مدّت و بلندمدّت تقسیم می‌شوند. سررسید اوراق کوتاه‌مدّت بین یک تا پنج سال، سررسید اوراق میان‌مدّت بین پنج تا ده سال و سررسید اوراق بلندمدّت معمولاً بیش از ده سال است.
اوراق قرضه خزانه‌داری توسط دولت فدرال حمایت می‌شود و یکی از امن‌ترین انواع سرمایه‌گذاری در نظر گرفته می‌شود. نرخ بهره این اوراق عموماً پایین است. انواع مختلفی از اوراق خزانه‌داری (اسناد Bills، یادداشت‌ها Notes و اوراق قرضه Bonds) وجود دارد که بر اساس مدت زمان تا سررسید با هم تفاوت دارند. اوراق بهادار محافظت‌شده در برابر تورم TIPS نوع دیگری از این اوراق است.
اوراق قرضه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
اوراق قرضه چیست ؟ -انواع اوراق قرضه و سودآوری آن‌ها - به زبان ساده - فرادرس - مجله