تورم Inflation
تورم به افزایش سطح عمومی تولید پول، درآمدهای پولی یا قیمت‌ها اشاره دارد. تورم، روند پیوستهٔ افزایش قیمت‌ها در اقتصاد است. هرچند بر پایهٔ نظریه‌های گوناگون تعریف‌های متفاوتی از تورم ارائه می‌شود، تمامی آن‌ها به روند پیوستهٔ افزایش قیمت‌ها اشاره دارند.
به زبان ساده‌تر، تورم ناشی از پول زیادی است که به دنبال کالاها و خدمات بسیار کمی است.
عموماً تورم در حدود دو درصد به عنوان تورم مناسب تلقی می‌شود به این دلیل که این تورم نزدیک به صفر است اما منفی یا صفر نیست. تورم منفی یا صفر افراد را تشویق به خرج نکردن و ذخیره پول و دارایی می‌کند که باعث بی‌حرکتی و سکون در اقتصاد و جامعه می‌شود. تورم پایین و ثبات نسبی قیمت‌ها پیش‌بینی‌ها و محاسبات اقتصادی را ساده می‌کند. درصد بالای تورم باعث بی‌ثباتی و تغییر مداوم قیمت‌ها می‌شود. اما وضعیت بدتر زمانی روی می‌دهد که تورم متغیر و نامعلوم باشد و باعث می‌شود برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری بلندمدت دشوار گردد.
نرخ تورم برابر است با تغییر در یک شاخص قیمت که معمولاً شاخص قیمت مصرف‌کننده است. شاخص قیمت مصرف‌کننده Consumer Price Index/CPI، معیاری برای اندازه‌گیری تغییر در قیمت میانگین کالا و خدمات مصرفی یک خانوار متوسط است. این شاخص نشان‌دهنده تورمی است که مصرف‌کنندگان در زندگی روزمره خود احساس می‌کنند.
این شاخص معیاری برای سنجش میانگین وزنی قیمت‌های یک سبد کالا و خدمات مصرفی، مانند حمل و نقل، غذا و مراقبت‌های درمانی است. این کالاها و خدمات به هشت گروه اصلی تقسیم می‌شوند:
- مسکن Housing
- پوشاک Apparel
- حمل و نقل Transportation
- آموزش و ارتباطات Education and communication
- سایر کالاها و خدمات Other goods and services
- تفریح Recreation
- مراقبت‌های پزشکی Medical care
- غذا و نوشیدنی Food and beverages
مقدار و نوع مصرف کالا و خدمات در دوره‌های مختلف متفاوت است. مثلاً با گذر زمان و تغییر کالاهای رایج و سبک زندگی، کالاهای مصرفی نیز تغییر می‌کنند (نظیر گذر از نوار به سی‌دی و سپس به شنیدن موسیقی و دیدن فیلم به‌صورت آنلاین از اسپاتیفای و نتفلیکس). همچنین با پیشرفت علم یا به‌وجود آمدن محدودیت‌های محیط‌زیستی، شیوهٔ حمل و نقل و هزینهٔ انرژی برای حمل و نقل (از بنزین به الکتریسیته) دچار تغییر می‌شود. تلاش می‌شود این تغییرات در نهایت در این شاخص لحاظ شوند.
نحوه محاسبه این شاخص همواره مورد جدل و انتقاد بوده و خواهد بود. گاهی دولت‌ها با تغییر عمدی سبد کالا نرخ تورم را دستکاری می‌کنند. همچنین بالا رفتن قیمت یک کالا باعث می‌شود که افراد روش زندگی خود را تغییر داده و به دنبال جایگزین با قیمت ارزان‌تر بگردند. (برای مثال جایگزینی گوشت مرغ به‌جای گوشت گاو وقتی قیمت گوشت گاو بسیار بالا می‌رود)
مارپیچ قیمت-دستمزد Wage-price Spiral یکی از تئوری‌های اقتصاد کلان است که بیان‌کنندهٔ رابطهٔ علت و معلولی دستمزد و سطح عمومی قیمت‌ها یا تورم است. مارپیچ قیمت-دستمزد حاکی از این است که در پی افزایش حقوق کارمندان، مبلغ قابل خرج آن‌ها افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه تقاضای اجناس افزایش می‌یابد. در پی افزایش تقاضا، قیمت اجناس افزایش یافته و در نتیجه شاهد تورم در جامعه خواهیم بود. از طرفی افزایش حقوق نیز باعث افزایش هزینه‌های تولیدی بوده و شرکت‌ها ناچار خواهند بود قیمت اجناس تولیدی خود را افزایش دهند. این چرخه (مارپیچ) باعث بالا رفتن مداوم قیمت‌ها می‌شود.
تورم - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
شاخص قیمت مصرف‌کننده - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد