بازار سرمایه Capital Market

بازار سرمایه به بازارهای مالی جهت خرید و فروش اوراق قرضه یا اوراق بهادار و دارایی‌های بدون سررسید اطلاق می‌شود.

در معمول‌ترین تقسیم‌بندی، بازار سرمایه به دو بازار اولیه و بازار ثانویه تقسیم می‌شود.

بازار اولیه Primary Market بازاری است که در هنگام انتشار اوراق قرضه یا سهام شرکت‌ها به وجود می‌آید. بانک‌های سرمایه‌گذاری خالق بازارهای اولیه محسوب می‌شوند و اوراق بهادار را پیش از انتشار قیمت‌گذاری می‌کنند و سپس می‌فروشند.

بازار ثانویه Secondary Market محل دادوستد اوراق منتشرشده در بازار اولیه است و حجم معاملات در این بازار، نسبت به بازارهای اولیه بسیار بیشتر است. در این بازار تغییرات قیمت‌ها شکل می‌گیرد و اوراق بهادار، بارها و بارها در آن دادوستد می‌شود. نمونه‌ای از بازار ثانویه، بورس اوراق بهادار است که در آن سرمایه‌گذاران دارایی‌ها را از یکدیگر می‌خرند. از سوی دیگر، بازارهای سرمایه به دو بخش تقسیم می‌شوند: بازار سهام و بازار اوراق قرضه.

بازار آتی Futures Exchange یک مرکز مالی برای انجام قراردادهای آتی استاندارد است. قرارداد آتی توافق‌نامه‌ای قانونی و دارای حد و مرز معین برای خرید یا فروش یک کالا یا ابزار مالی در زمانی در آینده است، با قیمتی که در هنگام امضای قرارداد توافق می‌شود.

کالای تحویلی قرارداد آتی باید دارای استاندارد کیفیت و کمیت بوده، همچنین زمان و محل تحویل آن نیز مشخص باشد. تنها متغیر در معاملات آتی قیمت است که در زمان معامله تعیین می‌شود. در واقع هدف از معاملات آتی، پوشش ریسک سرمایه‌گذاری است.

فرض کنید شما یک کارخانه‌دار هستید که از آهن (یا نفت) برای ساختن محصول خود استفاده می‌کنید. می‌توانید هنگامی که به آهن نیاز دارید به بازار رفته و آن را بخرید اما ممکن است قیمت آهن در آن لحظه بسیار بیشتر از انتظار شما (مثلاً دو برابر) باشد و این می‌تواند تمام برنامه‌ها و محاسبات شما را برهم بزند. از آن سو یک تولیدکننده که از معدن آهن خود آهن استخراج می‌کند نیز همین دغدغه را دارد که قیمت بسیار پایین آهن به هنگام فروش باعث ضرر و به هم ریختن سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت استخراج شود. هر دو مایل هستند که حتی به ازای مبلغی بیشتر بتوانند عملیات خود را بیمه و تضمین کنند. با مراجعه به بازار آتی، تولیدکننده متعهد می‌شود که کالای مورد نیاز را در زمان معین و به قیمت توافق‌شده تحویل دهد و خریدار نیز متعهد می‌شود که آن را خریداری کند. این روش به استحکام و ثبات بازار کمک می‌کند.

Contango وضعیتی است که در آن قیمت آتی یک کالا بالاتر از قیمت لحظه‌ای spot price است. Contango معمولاً زمانی اتفاق می‌افتد که انتظار می‌رود قیمت یک دارایی در طول زمان افزایش یابد.

Backwardation زمانی است که قیمت فعلی یا قیمت لحظه‌ای یک دارایی پایه بالاتر از قیمت‌های معاملاتی در بازار آتی باشد. Backwardation می‌تواند در نتیجه تقاضای بالاتر برای یک دارایی در حال حاضر نسبت به قراردادهای سررسید در ماه‌های آینده از طریق بازار آتی رخ دهد.

منابع:

بازار سرمایه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

بازار اولیه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

بازار ثانویه - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد