بانک و بانکداری Banking
مهم‌ترین وظایف بانک مرکزی عبارت‌اند از: انتشار اسکناس و تنظیم حجم پول در گردش، نگهداری فلزات گران‌بها و ارزهای متعلق به دولت، ایجاد امکانات اعتباری برای بانک‌های تجاری و اجرای سیاست پولی. این بانک مسئولیت کنترل شبکه بانکی و اداره سیاست ثبات پولی را بر عهده دارد و بانک‌های دیگر را در جهت ارائه خدمت و هماهنگی با اقتصاد به فعّالیت وا می‌دارد.
در ایالات متحده آمریکا صنعت بانکداری تحت قانون‌گذاری بسیار دقیقی قرار دارد، اما با خطرات و ریسک‌های زیادی نیز مواجه است.
بانکداری ذخیره کسری Fractional Reserve Banking سیستمی است که در آن ذخیره بانک، تنها کسری از موجودی حساب‌های مشتریان است. در این سیستم بیشتر واریزی‌ها به بانک، به بیرون قرض داده می‌شوند و تنها کسری از آن‌ها برای جبران موجودی حساب‌های مشتریان نگهداری می‌شود. بعضی از وام‌های بانک، مجدداً در مؤسسات مالی دیگر پس‌انداز می‌شوند و مجدداً همین چرخه در بانک دوم تکرار می‌گردد. بانک‌ها از سپرده‌ها (که می‌توانند در هر زمان برداشت شوند) برای تأمین وام‌ها و خرید اوراق بهادار (که برای مدت طولانی بازپرداخت نمی‌شوند) استفاده می‌کنند. بانک‌ها می‌توانند فراتر از مقدار سپرده نیز وام دهند و بدین طریق به نوعی پول خلق کنند. ایده این است که یک بانک کافی است فقط درصد کوچکی از هر سپرده را نگه دارد (مثلاً ۱۰ درصد) تا اگر شخصی به پولش نیاز داشت، از آن برای پرداخت استفاده کند. احتمال آنکه همه به پول خود به‌صورت هم‌زمان نیاز داشته باشند نیز کم است. به دلیل اینکه موجودی حساب‌ها، جزو پول در گردش محسوب می‌شوند، سیستم ذخیره کسری، نقش مهمی در افزایش نقدینگی داشته و بانک‌ها در آن پول تولید می‌کنند. از این رو میزان پول در گردش بیشتر کشورها چندین برابر مقدار تولیدشده توسط بانک مرکزی است. میزان این افزایش با ضریبی تعیین می‌شود که به مقررات دولتی، ذخایر مازاد بانک‌ها و مقدار پولی که مردم در بانک نگذاشته‌اند بستگی دارد.
بانک مرکزی در بیشتر کشورها میزان حداقل ذخیره بانک‌ها را تعیین می‌کند. این امر باعث محدود شدن تولید پول توسط بانک‌ها می‌شود و باعث می‌شود که بانک دارای منابع کافی برای بازپس‌دادن پول مشتریان باشد. ولی به دلیل اینکه بانک در واقع تنها بخش کوچکی از کل موجودی حساب‌ها را در اختیار دارد، در زمانی که به دلیل ترس یا عدم اطمینان یا در زمان‌های معینی از سال تعداد زیادی از مردم برای بازپس گرفتن پولشان به بانک مراجعه کنند بحران ایجاد می‌شود. در قدیم و قبل از تأسیس بانک مرکزی، این حالت باعث ورشکسته شدن بانک می‌شد زیرا با انتشار خبر در مورد وجود نداشتن پول در بانک مشتریان زیادی سراسیمه برای خارج کردن پول خود مراجعه می‌کردند. اما پس از تأسیس بانک مرکزی، این بانک در شرایط بحرانی منابع مالی مورد نیاز بانک‌ها را تأمین می‌کند. در حال حاضر تمامی بانک‌ها در تمامی کشورهای دنیا از سیستم بانکداری ذخیره کسری استفاده می‌کنند.
حالتی را در نظر بگیرید که در آن نرخ ذخیره ۱۰ درصد باشد. در این حالت بانک در هر زمان تنها ۱۰ درصد کل مبلغ بدهی‌های خود را در اختیار دارد. از این رو اگر ۱۰۰۰ دلار در بانک واریز شد این ۱۰۰۰ دلار می‌تواند در ۵۰ مرتبه وام‌دهی به ۹۹۵۴ دلار تبدیل شود. این افزایش به صورت زیر است. در مرحله اول به دلیل نرخ ذخیره ۱۰ درصد بانک تنها ۱۰۰ دلار را نگه داشته و ۹۰۰ دلار را وام می‌دهد. مشتری که وام گرفته است به احتمال زیاد این پول را برای خرید کالایی مصرف می‌کند. فرد دوم که این پول را دریافت می‌کند به احتمال زیاد این پول را در بانک دیگری واریز می‌کند. در بانک دوم نیز به دلیل اینکه نرخ ذخیره ۱۰ درصد است از این ۹۰۰ دلار ۹۰ دلار نگه داشته شده و ۸۱۰ دلار وام داده می‌شود. این چرخه همین‌طور ادامه می‌یابد تا جایی که ۱۰۰۰ دلار اولیه تبدیل به ۹۹۵۴ دلار می‌گردد که باعث ایجاد تقریباً ۱۰ برابر پول در حجم نقدینگی می‌گردد.
بانک‌ها در انجام فعالیت‌های تجاری با خطرات زیادی مواجه‌اند. درک و مدیریت این خطرات، راهبردی کلیدی برای سوددهی و تعیین میزان سرمایهٔ مورد نیاز بانک است. برخی از خطراتی که بانک با آن‌ها مواجه است به قرار زیر است:
- خطر اعتباری و سرمایه
- خطر نقدشوندگی (قابلیت تبدیل به پول)
- خطر بازار
- خطر شهرت و آبرو
- خطر اقتصاد کلان
شرکت بیمه سپرده فدرال Federal Deposit Insurance Corporation/FDIC یک شرکت دولتی بیمهٔ آمریکایی است که در سال ۱۹۳۳ تأسیس شد و یک آژانس مستقل است که توسط کنگره برای حفظ ثبات و اعتماد عمومی به سیستم مالی کشور ایجاد شده است. برای انجام این مأموریت، FDIC سپرده‌ها را بیمه می‌کند و مؤسسات مالی را از نظر ایمنی، سلامت و حمایت از مصرف‌کننده بررسی و نظارت می‌کند. مبلغ استاندارد بیمه ۲۵۰٬۰۰۰ دلار برای هر سپرده‌گذار، به ازای هر بانک بیمه‌شده، برای هر دسته مالکیت حساب است.
بانک - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد